بازار رمزارزها با وجود فرصتهای بسیار، یکی از بسترهایی است که همواره مورد توجه کلاهبرداران و پروژههای اسکم (کلاهبرداری) قرار گرفته است. بسیاری از سرمایهگذاران به دلیل ناآشنایی با نشانههای پروژههای جعلی، سرمایههای خود را از دست دادهاند. شناخت شاخصهای مهم یک پروژه اسکم میتواند از بروز ضررهای جدی جلوگیری کند. در این مقاله، پنج راهکار کلیدی برای تشخیص پروژههای اسکم در دنیای کریپتو را بررسی کردهایم تا با دیدی بازتر و هوشمندانهتر وارد این بازار جذاب اما پرخطر شوید.
کسب اطلاعات بیشتر: تفاوت بیتکوین با سایر ارزهای دیجیتال
۱. بررسی شفافیت و هویت تیم پروژه
اهمیت داشتن یک تیم معتبر
یکی از نشانههای اصلی پروژههای اسکم، تیم ناشناس یا بدون سابقه مشخص است. پروژهای که اعضای تیم آن معرفی نشدهاند یا سوابق کاری شفافی ندارند، میتواند خطرناک باشد.
چطور هویت تیم را ارزیابی کنیم؟
مطالعه پروفایل اعضا در وبسایت رسمی، لینکدین و بررسی سوابق شغلی آنها میتواند تا حد زیادی به شما در شناخت اعتبار تیم کمک کند. معمولاً پروژههای جدی، اطلاعات کامل و شفاف و لینک به شبکههای اجتماعی و رزومه اعضا دارند.
هشدار درباره نامهای جعلی
گاهی پروژهها از نامهای جعلی یا عکسهای استوک برای معرفی اعضای تیم استفاده میکنند. جستوجوی معکوس عکس و بررسی صحت نامها در شبکههای تخصصی، میتواند شما را از این دام حفظ کند.
۲. بررسی وایتپیپر و مستندات فنی
وایتپیپرهای غیرحرفهای و کپیبرداری
هر پروژه معتبر کریپتویی باید یک وایتپیپر شفاف و دقیق با جزئیات فنی، اهداف، نقشه راه و نحوه عملکرد داشته باشد. پروژههایی با وایتپیپر سطحی، پر از اشتباهات نگارشی یا کپی شده از پروژههای دیگر، بسیار مشکوک هستند.
چه نکاتی را در وایتپیپر بررسی کنیم؟
مطالعه وایتپیپر باید به سؤالات مهمی نظیر حل چه مشکلی میپردازد، مدل درآمدزایی چیست، چه فناوریهایی بهکار رفته و چه نقشه راه مشخصی دارد، پاسخ دهد. هر گونه ابهام یا کلیگویی، زنگ هشداری جدی است.
نبود شفافیت در قراردادهای هوشمند
اگر پروژه اطلاعاتی درباره کدنویسی یا قراردادهای هوشمندش نمیدهد یا کد پروژه را به صورت متنباز منتشر نکرده، باید با احتیاط بیشتری به آن نگاه کنید.
۳. وعده سودهای غیرواقعی و بدون ریسک
شعارهای اغراقآمیز و غیرعملی
پروژههایی که وعده سودهای نجومی، تضمینی و بدون ریسک میدهند، معمولاً دنبال جذب کاربران تازهوارد و هیجانزده هستند و غالباً اسکم از آب درمیآیند.
شناسایی طرحهای پانزی
بسیاری از این پروژهها با سازوکار پانزی فعالیت میکنند؛ یعنی پرداخت سود کاربران قدیمی از سرمایه کاربران جدید. این طرحها دوام ندارند و در نهایت موجب نابودی سرمایه افراد میشوند.
نبود شفافیت درباره منبع سود
پروژههای معتبر همواره به طور شفاف نحوه سودرسانی و منبع درآمد را توضیح میدهند. پروژههایی که منبع سود آنها مبهم یا نامشخص است، باید با احتیاط مورد بررسی قرار گیرند.
۴. نبود شفافیت در قراردادها و اطلاعات فنی
دسترسی نداشتن به کد قرارداد هوشمند
در پروژههای رمزارزی، قراردادهای هوشمند باید به صورت عمومی قابل مشاهده و بررسی باشند. اگر پروژهای کدهایش را مخفی نگه میدارد یا اجازه بررسی نمیدهد، این یک علامت خطر است.
کدهای بدون بازبینی (Audit)
بسیاری از پروژههای معتبر، قراردادهای خود را به شرکتهای مستقل جهت بازبینی و تایید امنیت (Audit) میسپارند. عدم وجود گزارش یا نتیجه بازبینی، میتواند یکی از نشانههای اسکم بودن پروژه باشد.
اهمیت گیتهاب و جامعه متنباز
اگر پروژهای در گیتهاب صفحه فعالی ندارد یا اطلاعات مربوط به توسعهدهندگان غیرشفاف است، باید به آن شک کرد. شفافیت فنی میتواند تا حد زیادی روی اعتماد سرمایهگذاران تاثیر بگذارد.
۵. جامعه کاربری و فعالیت رسانهای پروژه
نبود فعالیت واقعی در شبکههای اجتماعی
پروژههای اسکم معمولاً با خرید فالوئر یا ربات، سعی در ساختن ظاهری معتبر دارند. کمبود تعامل واقعی، کامنتهای مشابه و نبود پاسخگویی به سوالات کاربران از نشانههای هشداردهنده است.
بررسی گروهها و انجمنهای رسمی
مشارکت فعال اعضای تیم، ارائه بروزرسانیهای مکرر و پاسخگویی به سؤالات، نشانه یک پروژه سالم است. نبود چنین رفتارهایی یا فعالیت بیش از حد تبلیغاتی، باید شما را به تحقیق بیشتر وادار کند.
نقش رسانهها و اینفلوئنسرها
به راحتی به تبلیغات اینفلوئنسرها اعتماد نکنید. بسیاری از پروژههای اسکم با پرداخت هزینه، افراد شناختهشده را برای تبلیغ پروژهشان جذب میکنند که الزاما شناخت دقیقی از آن پروژه ندارند.
جمعبندی
بازار کریپتو جذاب اما پرریسک است. برای جلوگیری از گرفتار شدن در پروژههای اسکم، لازم است با دقت تمام، به این راهکارهای ساده اما کاربردی توجه کنید. همیشه قبل از سرمایهگذاری، تحقیق کامل انجام دهید و فریب وعدههای وسوسهانگیز را نخورید. امنیت سرمایه شما اولویت اول است.


