توسط : مذاکره فقط مخصوص اتاقهای کنفرانس و قراردادهای میلیاردی نیست؛ ما هر روز، بارها و بارها، در حال مذاکره هستیم.
چه وقتی که با شریک زندگی درباره مکان رفتن به تعطیلات صحبت میکنیم، چه زمانی که با همکار بر سر تقسیم وظایف به توافق میرسیم و حتی زمانی که با فرزند خود درباره ساعت استفاده از تلفن همراه حرف میزنیم.
مهارتهای مذاکره در روابط روزمره به ما کمک میکنند تا بدون ایجاد تنش، هم خواستههای خود را مطرح کنیم و هم به نیازهای طرف مقابل توجه نشان دهیم. در این مقاله، به مهمترین اصول و تکنیکهای مذاکره روزمره میپردازیم تا بتوانید تعاملات مؤثرتر و رضایتبخشتری داشته باشید.
بیشتر بخوانید: رازهای سلامت روان: چگونه ذهن آرامی داشته باشیم
شناخت نیازها و خواستههای هر دو طرف
اهمیت گوش دادن فعال
یکی از اولین گامهای مذاکره موفق، شناخت کامل خواستههای طرف مقابل و خودمان است. برای این کار، «گوش دادن فعال» نقش کلیدی دارد. گوش دادن فعال یعنی به دقت به کلمات، لحن صدا و زبان بدن طرف مقابل توجه کنید، بدون آنکه وسط حرف او بپرید یا ذهن خود را مشغول پاسخ دادن کنید. این مهارت باعث میشود پیام واقعی فرد را بهتر درک کرده و بر اساس آن تصمیمگیری کنید.
تکنیکهای عملی گوش دادن
برای تقویت گوش دادن فعال میتوانید از تکنیکهایی مانند بازگویی صحبتهای طرف مقابل با کلمات خود، برقراری تماس چشمی و استفاده از جملات تأییدی مانند «درست متوجه شدم که…؟» استفاده کنید. این روشها حس احترام و درک را منتقل کرده و فضای مذاکره را سازندهتر میکنند.
انتخاب زمان و مکان مناسب برای مذاکره
تاثیر محیط بر نتیجه گفتوگو
محیط و زمان مذاکره میتواند نتیجه را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. صحبتهای جدی یا درخواستهای مهم را نباید زمانی مطرح کرد که طرف مقابل خسته، گرسنه یا تحت فشار است. بهتر است زمانی را انتخاب کنید که هر دو طرف آرامش ذهنی و آمادگی گفتوگو داشته باشند.
ایجاد فضای راحت
محیط فیزیکی نیز اهمیت دارد. انتخاب مکانی بیسر و صدا و با نور کافی، یا حتی یک قدم زدن در پارک، میتواند تنش را کاهش دهد و کیفیت مذاکره را افزایش دهد. این انتخابهای ساده اما هوشمندانه، میتوانند شرایط را برای رسیدن به توافق مطلوب آماده کنند.
بیان شفاف و محترمانه خواستهها
نقش زبان بدن در انتقال پیام
در مذاکره، نحوه گفتن حرفها به اندازه خود حرف مهم است. واضح، دقیق و محترمانه صحبت کردن باعث میشود سوءتفاهم کمتری ایجاد شود. همچنین زبان بدن شما پیامهای غیرکلامی قدرتمندی ارسال میکند. لبخند، حالت باز دستها و وضعیت بدن راحت، میتواند پیام پذیرش و همکاری را منتقل کند.
استفاده از جملات مثبت
سعی کنید خواستههای خود را با جملات مثبت مطرح کنید. به جای گفتن «این کار را نکن»، بگویید «اگر این کار را انجام دهیم بهتر خواهد بود». این تغییر کوچک، فضای مذاکره را از حالت تقابل به همکاری تغییر میدهد.
مدیریت احساسات حین مذاکره
تاثیر کنترل هیجانات بر تصمیمگیری
در بسیاری از مذاکرههای روزمره، احساسات میتوانند کنترل بحث را به دست بگیرند. عصبانیت، اضطراب یا هیجان شدید تصمیمات عجولانه و غیرمنطقی ایجاد میکنند. مدیریت احساسات با تکنیکهایی مانند نفس عمیق کشیدن، مکث قبل از پاسخ دادن یا حتی استراحت کوتاه وسط مذاکره، میتواند کیفیت نتیجه را بالاتر ببرد.
تمرین همدلی
همدلی یعنی خود را جای طرف مقابل بگذارید و دنیا را از زاویه دید او ببینید. این کار باعث میشود دیدگاه شما گستردهتر شده و راهحلهای برد-برد پیدا کنید. برای تمرین همدلی میتوانید از خود بپرسید: «اگر من جای او بودم، چه حسی داشتم؟».
جستجوی راهحلهای برد-برد
اهمیت انعطافپذیری
بهترین نتیجه مذاکره، توافقی است که هر دو طرف از آن راضی باشند. برای رسیدن به این نتیجه، باید انعطافپذیر باشید و در صورت لزوم پیشنهادهای جایگزین ارائه دهید.
تکنیک طوفان فکری
طوفان فکری به معنای ارائه آزادانه پیشنهادها بدون قضاوت اولیه است. این روش باعث میشود ایدههای خلاقانه شکل بگیرد و در نهایت، راهحلی پیدا شود که منافع هر دو طرف را تأمین کند. در روابط روزمره، این مهارت به جلوگیری از بروز تنش و ایجاد حس همدلی کمک میکند.
پیگیری و حفظ توافقات
تقویت اعتماد با پایبندی به توافق
پس از پایان مذاکره، پایبندی به تعهدات ایجاد شده اهمیت زیادی دارد. عدم انجام تعهدات به سرعت اعتماد را از بین میبرد. بهتر است توافقات را به صورت شفاف ثبت یا خلاصه کنید تا هر دو طرف برداشت یکسانی داشته باشند.
ایجاد عادت بازخورد
با گذشت مدتی از مذاکره، بازخورد گرفتن از طرف مقابل درباره نحوه اجرا و نتیجه حاصل شده، به بهبود روابط کمک میکند. این پیگیریها باعث ایجاد حس اهمیت و توجه در روابط انسانی میشوند.
ارزیابی نتایج برای پیشرفت در مذاکرههای آینده
چرا بازبینی عملکرد مهم است؟
هیچ مذاکرهای صددرصد بینقص نیست. حتی وقتی به توافقی خوب رسیدید، بررسی روند کار و نتایج میتواند مهارت شما را برای مذاکرات بعدی ارتقا دهد. با مرور گفتوگو، میتوانید نقاط قوت و ضعف خود را شناسایی کنید و در دفعات بعدی عملکرد بهتری داشته باشید. این بازبینی مثل یک جلسه تمرین بعد از مسابقه است که باعث پیشرفت مداوم میشود.
ابزارهای ارزیابی
یک راهکار ساده این است که پس از هر مذاکره، سه سؤال کلیدی از خود بپرسید:
- چه چیزی خوب پیش رفت؟
- چه چیزی را میتوانستم بهتر انجام دهم؟
- برای دفعه بعد چه تغییری ایجاد کنم؟
این سؤالات کوتاه اما قدرتمند، به مرور شما را به یک مذاکرهکننده ماهرتر تبدیل میکنند.
جمعبندی
مذاکره در روابط روزمره، هنری است که ترکیبی از هوش هیجانی، مهارتهای ارتباطی و خلاقیت را میطلبد. وقتی یاد بگیرید دقیق گوش دهید، زمان و مکان مناسب را انتخاب کنید، شفاف و محترمانه صحبت کنید، احساسات خود را کنترل کنید و به دنبال راهحلهای برد-برد باشید، کیفیت روابطتان به طور محسوسی بهتر خواهد شد. و فراموش نکنید که ادامهدار بودن این مسیر نیازمند تمرین و بازبینی مداوم است.
