توسط : رعایت بایدها و نبایدهای مراسم ختم اهمیت زیادی دارد، زیرا این آداب به حفظ احترام به متوفی، همدردی با بازماندگان و ایجاد آرامش در فضای مراسم کمک میکند. در واقع، رعایت آداب نشاندهنده ارادت و احترام شما به متوفی و خانواده داغدیده است. همچنین، مراسم ختم فرصتی برای دعا و بروز احساسات دردناک است. رفتارهایی مانند سکوت هنگام قرائت قرآن یا پرهیز از خنده و شوخی، آرامش لازم را در فضای مراسم حفظ میکند. برای اینکه حس همدردیتان را به خانواده متوفی نشان دهید، لازم است با یکسری از بایدها و نبایدهای مراسم ختم و ترحیم که در ادامه آمده، آشنایی کامل داشته باشید.
بایدهای مراسم ختم که رعایت آنها نشاندهنده شخصیت شماست!
از رعایت سکوت گرفته تا آوردن هدیهای مناسب و درخور برای دلداری دادن به خانواده متوفی، هر آنچه را که باید برای حضور مودبانه و موجه در مراسم ختم بدانید، در بخش زیر آوردیم. قبل از ورود به این دست از مراسمها، حداقل برای یکبار نکات فوق را مطالعه کنید.
1- رعایت سکوت؛ از اولین بایدهای مراسم ختم
هنگام قرائت قرآن و سخنرانیها، سکوت کرده و از صحبتهای بیمورد خودداری کنید. با توجه به اینکه خانواده متوفی جزو نزدیکترین افراد به آن مرحوم هستند، اجازه دهید که آنها بلند گریه کنند و از ایجاد صدای بلند یا بیمورد، دوری کنید. این کار شما نشاندهنده احترام و درکی است که نسبت به شرایط ویژه افراد نزدیک دارید. به بیانی دیگر، حضور با سکوت و همدردی، تسلی دل بازماندگان است و بعدها از آن بهعنوان قوت قلب در آن روز به خصوص یاد میکنند.
در برخی از موارد پیش آمده که عدهای با برگزاری مراسم افراطی سعی دارند که خشم و نفرتشان را از این حادثه پیش آمده، برجسته کنند. با خواندن مطلب گشتی در روضه های زنانه | چگونه با رواج خرافات در مجالس ختم جلوگیری کنیم؟ میتوانید این نشانهها را پیدا کنید یا مانع از ایجاد چنین شرایط ناگواری شوید.
2- پوشش مناسب در مراسم ترحیم
ترجیحا در این روز غمبار، لباس سفید یا رنگ روشن نپوشید؛ چرا که خانواده متوفی با دیدن این نوع پوشش فکر میکنند که از حادثه پیش آمده، احساس رضایت دارید یا اهمیت این روز بهخصوص را نادیده گرفتهاید. حتی اگر قرار است از محل کار به خانه برگردید و لباستان را عوض کنید، این کار را انجام بدهید؛ چرا که برای افراد داغدار و شرکتکنندههای مراسم، این موضوع از اهمیت بالایی برخوردار است.
در انتخاب لباس هم سعی کنید آنهایی را در اولویت قرار دهید که رنگهای تیره دارند و استایل را پوشیده جلوه میدهند؛ چرا که ادب حکم میکند پوشش مراسم ختم به دور از تجملات برگزار شود. این را هم در نظر داشته باشید که ظاهر شما باید آراسته باشد، اما الزامی برای استفاده از لوازم آرایشی وجود ندارد. به همین خاطر است که پیشنهاد میکنیم تا از آرایش غلیظ، خودداری کنید.
3- حضور کوتاه و موجه در مراسم ترحیم و ختم
اگر از آشنایان دور متوفی هستید، بهتر است در مراسم حضور داشته باشید، آن هم به طور کوتاه. اگر کمی به روند برگزاری این مراسمها دقت کرده باشید، احیانا بارها دیدهاید که در کمتر از یک ساعت، مهمانهای آشنا میآیند و میروند. این رفت و آمدها به دلیل عجله افراد نیست، بلکه آنها میدانند باید مدت زمان حضور خود را مدیریت کنند و از نشستنهای طولانی بپرهیزند.
اگر قرار است خیلی در مجلس نمانید و آنجا را ترک کنید، به همدردی با بازماندگان بسنده کرده و آنها را از تکلف پذیرایی معاف کنید. گرچه که الزامی وجود ندارد، اما این گونه همدردیتان را به شکل واضحتری نشان میدهید و خیلی به چشم میآید.
4- آوردن هدیه مناسب
در گذشته، خیلی رایج بود که مهمانها برای حضور در مجالس ختم، هدیه و کادو با خود میآوردند. این هدیهها در قالب خوراکی بود و بیشتر شامل همان مواد غذایی اصلی روزانه میشد. خوراکیهایی مانند برنج، روغن و چای را مهمانها برای خانواده متوفی میآوردند تا در طی این عزاداری 40 روزه بتوانند عزاداری کنند و نگران خورد و خوراک آن مدتشان نباشند.
اگر همکار یکی از وابستگان متوفی هستید، بهتر است هدیه ببرید. درست است که ارتباط صمیمانهای با آن متوفی نداشتهاید، اما به واسطه دوستیتان با وابستگان آن مرحوم و ادای احترام به این غم، دسته گل یا تاج گل به همراه داشته باشید. البته این کار برای اقوام نزدیکتر هم معمولاً توصیه میشود.
5- به عدم تمایل به صحبت کردن از سوی خانواده متوفی احترام بگذارید
علت این موضوع ریشه در نیازهای روانشناختی و عاطفی افراد سوگوار دارد و نشاندهنده درک و همدلی با شرایط آنان است. افراد سوگوار مراحل مختلفی از غم را تجربه میکنند (شوک، انکار، خشم، افسردگی و پذیرش). در مراحل اولیه، فرد ممکن است احساس سردرگمی یا بیحسی داشته باشد و آمادگی صحبت درباره احساسات یا ماجرا را نداشته باشد. اجبار به صحبت در چنین شرایطی میتواند فرد را تحت فشار قرار دهد و فرآیند طبیعی سوگواری او را مختل کند.
به بیانی دیگر، اگر فرد در شرایطی نباشد که بخواهد این احساسات را بیان کند، اجبار به صحبت میتواند منجر به تنش و ناراحتی بیشتری شود. به جای اصرار به صحبت میتوانید حضور خود را نشان دهید، صبر کنید، پیشنهاد کمک دهید یا به سراغ فعالیتهای حمایتی بروید.
نبایدهای مراسم ختم که باید اجتناب کنید
چند نکته واضح درباره نبایدهای مراسم ختم وجود دارد و میتواند آنها را خط قرمزی برای حضور در این دست از مکانها دانست. این نکتههای مهم برای اینکه با آداب تمام و کمال مراسم ختم آشنایی داشته باشید، لازم و ضروریاند.
1- مراسم ختم، مکان خوبی برای نصیحت نیست
پرهیز از نصیحت یا ارائه پیشنهادهای ناخواسته هنگام مواجهه با فردی که غمگین است یا با اندوه دستوپنجه نرم میکند، دلایل روانشناختی و ارتباطی مهمی دارد. بهکل، هر فرد با توجه به شخصیت، پیشینه، تجربیات و شرایط زندگی خود به شیوه متفاوتی غم و اندوه را تجربه و مدیریت میکند. این را هم باید در نظر داشت که نصیحت ممکن است بر اساس تجربیات شما باشد، اما لزوماً برای دیگری کاربرد ندارد و میتواند نادیده گرفتن احساسات شخصی او به نظر برسد.
در ضمن، گاهی اوقات فرد غمگین به نصیحت نیاز ندارد، بلکه به کسی نیاز دارد که او را بشنود و بدون قضاوت، همراهی کند. نصیحت میتواند فضای گفتوگو را از حالت همدلی به حالت راهحلمحور تغییر دهد که اغلب برای فرد غمگین خوشایند نیست.
2- کودکان را به مراسم ختم ببریم یا نه؟ | نبایدهای مراسم ترحیم و ختم
بهکل از آوردن کودکان به مراسم خودداری کنید؛ زیرا جو مجلس برای آنها مناسب نیست و ممکن است باعث ایجاد سر و صدا شود. از قدیمالایام هم این رسم بوده تا جایی که میتوانید کودکان به مراسم ختم نیاورید.
3- در مراسم ختم، لبخند بزنیم یا نه؟
هنگام احوالپرسی با دیگران یا صحبت با صاحبان عزا، از لبخند زدن و شوخی پرهیز کنید. همچنین موضوعات غیرمرتبط و خندهدار را مطرح نکنید؛ چون این موارد در مراسم ختم، جایی ندارند.
4- غیبت پشت سر متوفی، معنایی ندارد
درباره متوفی سخنان ناخوشایند نگویید. این کار میتواند باعث ناراحتی بازماندگان شود.
5- برای شرکت در مراسم ختم، چقدر آرایش کنیم؟
از آرایشهایی که جلب توجه میکنند یا مناسب مجالس شادی هستند، کاملا پرهیز کنید. بهکل به یاد داشته باشید که باید از هر چیزی که باعث جلب توجه یا ایجاد خاطره منفی در ذهن بازماندگان شود، خودداری کنید. همچنین حضور در مراسم ختم، فرصتی برای ابراز همدردی است، نه خودنمایی یا ایجاد مزاحمت برای بازماندگان و وابستگان آن متوفی.
