توسط : در سالهای اخیر، شایعات زیادی در فضای مجازی و حتی رسانههای سنتی درباره مضرات احتمالی موجهای 5G و تاثیر آنها بر سلامت انسان منتشر شده است.
برخی این فناوری را عامل ایجاد بیماریهایی از سردرد ساده تا سرطان میدانند و حتی شایعاتی درباره پارازیتهای آن و تاثیر مستقیم بر بدن انسان مطرح شده است. اما واقعاً چقدر این گفتهها پایه علمی دارد؟ آیا نگرانیها پشتوانه تحقیقاتی دارند، یا بیشتر بر شایعات و تصورات عمومی استوارند؟
در این مقاله، با استناد به منابع علمی معتبر، واقعیات و شایعات پیرامون اثرات احتمالی 5G بر سلامت و محیط زیست را زیر ذرهبین قرار میدهیم.
کسب اطلاعات بیشتر: ۵ فناوری جدید که زندگیتان را راحتتر میکند
واقعیت 5G چیست؟
فناوری 5G نسل پنجم ارتباطات همراه است که نسبت به نسلهای قبلی، سرعت بالاتر و تأخیر کمتری دارد. این سیستم از فرکانسهایی بین ۷۰۰ مگاهرتز تا حدود ۴۰ گیگاهرتز استفاده میکند و همین موضوع باعث شکلگیری شایعات زیادی درباره مضرات بالقوه شده است. باید دانست که این امواج، نوعی موج رادیویی غیر یونیزان هستند، یعنی انرژی کافی برای شکستن پیوندهای مولکولی یا ایجاد تغییرات ژنتیکی در بدن انسان ندارند. ماهیت غیر یونیزان بودن این امواج، آنها را از پرتوهایی مثل ایکس یا گاما که کاملاً خطرناکاند، متمایز میکند. در کشورهای توسعهیافته مقرراتی بسیار سختگیرانه برای نحوه نصب دکلهای 5G و حد مجاز تابش امواج وجود دارد و تاکنون شواهد علمی قانعکنندهای مبنی بر مضرات جدی این امواج گزارش نشده است.
ریشه شایعات درباره پارازیت و ضررهای 5G کجاست؟
اکثر شایعات موجود، از منابع غیر علمی یا شبکههای اجتماعی نشأت گرفتهاند. در موج کرونا، حتی برخی افراد مدعی شدند آنتنهای 5G باعث شیوع کووید ۱۹ شدهاند یا فلج عصبی ایجاد میکنند! این در حالی است که هیچ داده علمی این موضوعات را تأیید نکرده است. شایعات معمولاً با تصویرسازی غلط یا بزرگنمایی نگرانیها از فناوریهای جدید همراهاند. برای مثال، واژه «پارازیت» به صورت کلی به نویزها و اختلالات الکترومغناطیسی اشاره دارد، اما امواج اختصاصی 5G بر اساس استانداردهای بینالمللی تنظیم میشود تا برای بدن انسان ضرری نداشته باشد. همچنین، بسیاری از نگرانیها درباره تداخل با وسایل الکترونیکی خانگی یا تاثیر روی حیوانات نیز بر پایه شواهد تجربی رد شدهاند.
بررسی علمی: امواج غیریونیزان و سلامت انسان
امواج 5G همانند سایر امواج موبایلی و وایفای، در دسته امواج غیر یونیزان قرار میگیرند. این یعنی قدرت آنها برای آسیب به بافت انسانی، شبیه امواج نور لامپ است؛ در حدی محدود. تحقیقات انجام شده توسط سازمان جهانی بهداشت (WHO) و کمیته بینالمللی حفاظت در برابر اشعههای غیر یونیزان (ICNIRP)، نشان میدهد که هیچ ارتباط مشخص و معناداری بین قرار گرفتن معمولی انسان در معرض امواج رادیویی و افزایش ریسک سرطان یا بیماریهای جدی دیگر وجود ندارد. تنها اثر مستند امواج رادیویی، ایجاد گرمای جزئی در بافت است که آن هم توسط استانداردهای شدت تابش کنترل میشود و از حد مجاز بالاتر نمیرود.
آیا دکلهای 5G پارازیت مضر تولید میکنند؟
بسیاری از افراد نگرانند که نصب دکل و آنتنهای 5G در مناطق مسکونی باعث پخش پارازیتهای مضر شود. اما بررسی تخصصی تابش امواج نشان میدهد سطح انرژیای که تا بدن انسان میرسد، در فاصلههای معمول بسیار کمتر از آستانه خطر است. مقررات ملی و بینالمللی محدودیتهای بسیار سختی برای میزان مجاز تابش در نظر گرفتهاند و اپراتورهای موبایل موظف به رعایت کامل آنها هستند. همچنین پارازیتهایی که برخی به آن اشاره میکنند، اغلب به تداخل فرکانسی یا نویز الکترونیکی برمیگردد که برای سلامت بدن، طبق تحقیقاتی گسترده، اثری ندارد و هیچ نشانه پزشکی از آسیب جدی در مناطق دارای دکل 5G ثبت نشده است.
تاثیر امواج 5G بر کودکان و زنان باردار
یکی از دغدغههای اصلی خانوادهها، تاثیر احتمالی این امواج بر روی کودکان و زنان باردار است. گزارشهای معتبر پزشکی و بیوفیزیکی، نشان داده است که بدن کودکان نسبت به افراد بزرگسال حساستر نیست و امواج 5G در حد استاندارد باعث عارضه یا اختلال رشدی نمیشود. برخی پژوهشها حتی نشان دادهاند که میزان تابش روزمره امواج تلفن همراه (در کل شبکههای موبایل) بسیار پایینتر از میزان خطرناک برای بدن است. با این حال، متخصصان همواره توصیه میکنند افراد با کاهش زمان مکالمه نزدیک گوش، رعایت فاصله مناسب از منابع اصلی امواج (مثل آنتنها) و عادتهای معقول استفاده، خیال خود را راحتتر کنند.
مروری کوتاه بر نکات کلیدی و نتیجهگیری
جمعبندی شواهد علمی و تجربی نشان میدهد که شایعات مربوط به پارازیتها و ضررهای 5G بیش از آنکه واقعیت علمی داشته باشند، بر پایه نگرانیهای عمومی و اطلاعات نادرست گسترش پیدا کردهاند. امواج 5G طبق استانداردهای بینالمللی بدون خطر جدی برای انسان نصب میشوند و تا امروز هیچ پژوهش قدرتمند و معناداری در جهان، آسیب مستقیم این امواج به سلامت عمومی را اثبات نکرده است. اما همیشه بهتر است با حفظ عادات ایمن، اخبار و شایعات دنیای دیجیتال را با ذهن پرسشگر و علمی دنبال کنیم.
